Đề cương: luận Câu-xá (8) Phân Biệt Hiền Thánh - Phật Giáo Việt Nam

Đề cương: luận Câu-xá (8) Phân Biệt Hiền Thánh - Phật Giáo Việt Nam

 
Tìm kiếm
Thư viện hình ảnh
Âm lịch
Liên kết Website
Trắc nghiệm
Facebook Fanpage

Đề cương: luận Câu-xá (8) Phân Biệt Hiền Thánh

tnhv0914.JPG
(Lễ tốt nghiệp Khóa VI, Học Viện Phật giáo VN tại TP.HCM)

 

Đề cương: Phẩm 6  PHÂN BIỆT HIỀN THÁNH

HVPG VN tại Hà Nội và

HVPG VN tại TP.HCM

Giảng viên: TT.TS. Thích Giác Hiệp

 

Phẩm phân biệt Hiền Thánh bàn về: sự giác ngộ, quả vị tu chứng, như các quả Thánh: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, và A-la-hán, những con đường (māgas)/giai đoạn đi đến giải thoát hoàn toàn, Tứ đế, Nhị đế...

  1. Ý chính:

A. Tính chất của đạo

Thông qua thiền định và kiến đế phiền não được đoạn trừ. Kiến đế tức hiểu các đế. Có những phiền não được đoạn trừ nhờ hiểu các đế, có những loại nhờ tu tập thiền định.

B. Các đế

  1. Thứ tự
  2. Khổ đế
  3. Tập đế
  4. Nhị đế

C. Kiến đạo: sơ khởi tu tập

  1. Văn, tư, tu
  2. Thân, tâm viễn ly
  3. Tu tập thiền quán
  4. Noãn
  5. Đảnh
  6. Nhẫn
  7. Thế đệ nhất

D. Kiến đạo:

  1. 16 trạng thái tinh thần
  2. śraddhānusārin, dharmānusārin
  3. śrotaāpanna
  4. sakaḍāgāmi
  5. anāgāmin

E. The Aśaikṣa path

Arhat

F. Các đạo khác (the vaious path)

  1. 4 đạo (gia hạnh, vô gián, giải thoát, thắng tấn)
  2. 37 phẩm trợ đạo

II. Nội dung:

  1. Tính chất của đạo:

      見道唯無漏  修道通二種 (Đ.29. 113.c)

Kiến đạo thuộc vô lậu. Tu đạo thông cả hữu lậu và vô lậu. Vì kiến đạo có thể đoạn trừ phiền não trong tam giới

  1. Kiến đạo (見道, sa. darśana-mārga)
  2. Tu tập đạo (修習道, sa. bhāvanā-mārga)
  3. Vô học đạo (無學道, sa. aśaika-mārga)=Cứu cánh đạo (究竟道, sa. niṣṭhāmārga).

B. Các đế: 

1. Thứ tự

Trước tiên hành giả quán sát sự khổ, sau đó tìm nguyên nhân. Trước quán khổ diệt, tiếp đến quán nguyên nhân diệt khổ. Cũng vậy ví như thầy thuốc nhìn thấy bệnh phải tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh, trạng thái hết bệnh và phương cách chữa trị.

2. Khổ đế:

苦由三苦合  如所應一切

       可意非可意  餘有漏行法(Đ.29.114.2)

Ba khổ: 

          - Khổ khổ: 

          - Hành khổ: 

          - Hoại khổ: 

3 khổ nằm trong 3 phương diện:

a. Khổ về thân: Những thứ tác động vào thân ta gây bất xứng ý, đưa đến cảm giác khó chịu, bức xúc, đau đớn. Ví dụ như khi ta bị bệnh, thương tích đây là những đau đớn của thể xác.

b. Khổ về tâm: Chỉ cho những sự khổ đau vì mong cầu không toại nguyện hoặc những điều không vừa ý mình xảy đến.

c. Khổ về cuộc sống vật chất thay đổi

3. Tập đế: Nói rõ những nguyên nhân đưa đến khổ đau

Tập là tích tập, các phiền não tụ hội tạo thành năng lực đưa đến khổ đau. Đây là nguyên nhân, là nguồn gốc của các khổ. Tập đế nói rõ nguyên nhân sản sinh ra quả khổ. Nguyên nhân sản sinh ra quả khổ là nghiệp và phiền não. Nguyên nhân của khổ là tham ái. Do tham ái mà chấp thủ, bám víu vào các đối tượng của tham ái.

4. Nhị đế: (Đ.29.116.2)

a. Tục đế

Từ quan điểm tương đối các pháp dường như có thật, như sơn hà, đại địa. Chúng ta gọi chúng với những tên khác nhau.

b. Chân đế

Khác với tục đế là chân đế. Như một vật bị hư họai không còn nữa, nhưng ý nghĩ về vật đó vẫn còn, như vậy vật đó tồn tại (absolute existence). Ví dụ như vật chúng ta chia chẻ ra thành nhiều phần nhỏ, cực vi, chúng ta vẫn còn nhớ vật đó, mùi nó trong tâm trí

C. Tu tập

Một hành giả phát tâm tu tập thiền định, nhận chân các pháp, trước tiên cần nương vào giới. Tiếp đến vị này đạt tri kiến. Vì mục đích này, hành giả không tạo nghiệp, tâm xa lìa tư tưởng ác, sẽ khởi 4 thiện căn thù thắng: Noãn vị, Đảnh vị, Nhẫn vị, Thế đệ nhất vị.

D. Quả vị:

  1. 16 trạng thái tinh thần
  2. śraddhānusārin, dharmānusārin
  3. śrotaāpanna
  4. sakaḍāgāmi
  5. anāgāmin

E. The Aśaikṣa path

Bậc Thánh, Arhat, đã dứt trừ kiến hoặc và tư hoặc. A-la-hán có 6 hạng, tuỳ theo mức độ tu chứng. Có hạng bị thoái thất có hạng không bị.  

F. Các đạo khác (the vaious path)

Các đường hướng tu hành khác, như: 4 đạo (gia hạnh, vô gián, giải thoát, thắng tấn), 37 phẩm trợ đạo

III. Kết luận:

BÌNH LUẬN








CÁC TIN LIÊN QUAN

1 2 3 4 5
TOP